Jun
9
ZASADY PODATKOWE
Filed Under Zasady podatkowe | Leave a Comment
- generalne postulaty doktryny do ustawodawcy podatkowego mające na celu racjonalizację i zapewnienie prawidłowości tworzenia podatków czy też bezpośrednio prawa podatkowego (zasady teoretyczne) = dot. podatków + dot. prawa podatkowego
-ogólne cechy podatków i polityki podatkowej, jako podsumowanie dorobku ustawodawstwa + praktyki podatkowej (zasady empiryczne)
1. Teoretyczne zasady podatkowe – postulaty doktryny, na podstawie których tworzony jest racjonalny system podatkowy i poszczególne podatki:
a/ minimalizacji jednostkowego ciężaru podatkowego (POWSZECHNOŚCI) – przedmiotem opodatkowania powinny być możliwie wszystkie stany faktyczne lub prawne, z którymi wiąże się powstanie obowiązku podatkowego
-optimum opodatkowania: oczekiwany globalny poziom dochodów dzięki powszechności; uboczny skutek to koszty obsługi podatków
-przedmiotem opodatkowania powinny być zjawiska możliwie najbardziej masowe i powtarzalne oraz relatywnie trwałe
b/ zasada jednokrotności opodatkowania – dany przedmiot opodatkowania powinien rodzić tylko jedno zobowiązanie podatkowe (zasada podmiotowej równomierności rozłożenia ciężaru podatkowego i eliminowania kumulacji podmiotowej i przedmiotowej zobowiązań podatkowych) ® realizacja poprzez zwolnienia podatkowe
- ale wyjątki! opodatkowanie akcyzą niektórych czynności jak import, który jest opodatkowany powszechnym podatkiem obrotowym
c/ zasada jednokrotności przywileju podatkowego – dany stan faktyczny lub prawny powinien rodzić co najwyżej jedną ulgę lub przywilej podatkowy ® niedopuszczenie do powstawania enklaw podatkowych (utrata dochodów budżetowych + łamanie zasady konkurencji + nieracjonalne decyzje podatników)
-nieprzestrzeganie przez ustawodawcę to “racjonalność podatkowa”, czyli dostosowywanie decyzji ekonomicznych do sygnałów płynących z prawa podatkowego
2. Teoretyczne zasady tworzenia i stosowania prawa podatkowego – też postulaty doktryny wobec prawa podatkowego i praktyki podatkowej, ale mogą też być wynikiem uogólnienia dorobku myśli ustawodawczej i praktyki podatkowej
a/ zasada neutralności ekonomicznej sytemu prawa podatkowego ® nie powinien stanowić autonomicznej i samoistnej przesłanki decyzyjnej podatników; pełna realizacja zasady nie jest możliwa na poziomie mikroekonomicznym
b/ zasada neutralności etycznej prawa podatkowego – prawo podatkowe:
· nie jest przyporządkowane jakiemukolwiek systemowi etycznemu w warunkach ich pluralizmu
· nikt nie powinien być potępiany i piętnowany, że zgodnie z prawem skorzystał z uprawnień przyznanych prawem podatkowym
· chroni podmioty oraz osoby realizujące w imieniu wł.publ. zadania w dziedzinie ustalania, określania lub poboru podatków – nikt nie może być potępiony, że zgodnie z prawem wykonał swe obowiązki nałożone prawem podatkowym
c/ zasada apolitycznośći organów podatkowych i sądownictwa podatkowego
· zapewnienie apolityczności całości aparatu podatkowego i kontrolnego (działacze polityczni precz ze stanowisk decyzyjnych!)
· ministrami finansów nie powinni być liderzy partii
· stanowisko szefa resortu finansów nie powinno być wykorzystywane do zdobycia popularności (np. publiczne akcje “upraszczania prawa podatkowego”)
d/ zasada minimalizacji zadłużenia podatkowego – zwłaszcza tworzenie i stosowanie;
· występowanie zadłużenia jest nieuniknione, ale chodzi o skalę zjawiska – ujawnione zadłużenie wynosi mniej niż 5% bieżących dochodów podatkowych w danym roku budżetowym: sytuacja jest dobra, ale ujawnione to zazwyczaj 50% wszystkiego, więc gdy 10% zadłużenia: niepokojące, gdy przekroczy 15% fizycznych dochodów zaczyna się kryzys
· likwidacja zadłużenia po patologicznych podatkach w drodze generalnych umorzeń i abolicji podatkowych
e/ zasada zaufania między podatnikiem a władzą publiczną – dwoisty i wzajemny charakter; jej przestrzeganie jest warunkiem efektywności fiskalnej pr.pod.;
May
19
FUNKCJE PODATKÓW
Filed Under Funkcje podatków | Leave a Comment
1. FISKALNA - dostarczenie wł.publ. możliwie najwyższych, równomiernych i rytmicznych dochodów budżetowych (na konieczne wydatki i ewentualny deficyt budżetowy); powinna być postrzegana w perspektywie okresu kilkuletniego
- zadania cząstkowe – pochodne:
- konieczność ochrony i rozwoju źródeł dochodów budżetowych (sprzyjanie wzrostowi opodatkowanych dochodów, wzrostowi podaży opodatkowanych wyrobów)
- wpływ na strukturę spożycia – cel to minimalizacja lub stabilizacja wzrostu spożycia wyrobów trwale nieopodatkowanych lub opodatkowanych niżej od przeciętnej
- sprzyjanie kapitalizacji dochodów w celu wzrostu majątku będącego przedmiotem opodatkowania
- ochrona źródeł dochodów opodatkowanych i ograniczenie dchodów nieopodatkowanych
- sprzyjanie możliwie najszerszemu przerzucaniu podatków na odbiorców krajowych i zagranicznych (wzrost opodatkowania pośredniego)
2. POZAFISKALNE – w racjonalnym systemie prawa podatkowego funkcje te nie występują
- konieczność zachowania pokoju społecznego, jako wartości nadrzędnej nad interesem finansowym wł.publ. i kompromisem (sprzyjanie “przedsiębiorczości”, “wspieranie inwestycji”, “pobudzanie efektywności zawodowej”, “prorodzinność”)
-zasada nadrzędności funkcji fiskalnej nad pozostałymi zadaniami prawa podatkowego
3. Psucie podatków – prawo podatkowe wykorzystywane jest nadmiernie do wielu wzajemnie sprzecznych celów pozafiskalnych
4. Patologie prawa podatkowego – cechy, cele lub elementy, które w sposób istotny deformują konstrukcje podatku, że zaczyna ona zaprzeczać celowi tej instytucji
- np. wykorzystywanie do celów politycznych o dyskryminacyjnym charakterze – przy pomocy podatków zamierza się z przyczyn politycznych wyeliminować lub zwalczać określone podmioty czy określoną działalność w gospodarce (np. prawo PRL do podmiotów prywatnych, potem do podmiotów państwowych: dywidenda od przychodów państwowych czy podatek od wzrostu wynagrodzeń)
Apr
4
PODATKI POŚREDNIE I BEZPOŚREDNIE
- pośrednie – istota konstrukcji to przerzucenie przez podatnika na osoby trzecie (obrotowe, importowe, akcyzy, podatki od czynności o charakterze wzajemnym); ustawodawca gwarantuje pośrednio, że podatnik tego podatku nie będzie co do zasady ponosił jego ciężaru
- bezpośrednie – występuje jedność podmiotowa podatnika oraz podmiotu, który ponosi ciężar podatku (pośrednie mogą się przekształcić w bezpośrednie – np. stosował stawkę 7% a powinien 22% i jest zobowiązany do zapłaty podatku w prawidłowej wysokości) – też mogą być przerzucone, a zależy to od inwencji podatnika
Mar
9
Przerzucalność podatków
Filed Under Przerzucalność podatków | Leave a Comment
PRZERZUCALNOŚĆ PODATKÓW
1. Podatnik nie musi bezpośrednio ponosić ciężaru zobowiązania podatkowego
- przerzucenie – przy pomocy zmiany poziomu cen, wynagrodzeń, na które podatnik ma wpływ, zwiększa on swoje przychody o całość lub część kwoty podatku
- odrzucenie – podatnik uzyskuje określone korzyści finansowe od wł.publ. z związku z poniesieniem lub zwiększeniem ciężarów podatkowych (np. uznanie nowo wprowadzonego podatku od nieruchomości za koszt uzyskania przychodów w podatku dochodowym podatników, którzy są właścicielami nieruchomości)
2. Skutek: trwały lub czasowy rozdział między podatnikiem a podmiotem, który ciężar finansowy podatku rzeczywiście ponosi
Feb
9
ŹRÓDŁA PODATKÓW
Filed Under ŹRÓDŁA PODATKÓW | Leave a Comment
1. Majątek albo dochód podatnika, płatnika, inkasenta, ich następców prpod, osób trzecich odpwiadających za zaległości prawnopodatkowe
DOCHÓD – faktycznie uzyskany lub należny, bezwzględny i definitywny przyrost aktywów w danym okresie
MAJĄTEK – aktywa i pasywa występujące na dzień rozpoczęcia albo zakończenia roku podatkowego (z reguły: tylko aktywa)
Żródłem finansowania zobowiązań podatkowych mogą być środki będące własnością podatnika, ale i jego zadłużenie (zadłużenie prawidłowe – kredyty, pożyczki + nieprawidłowe – zaległości w zapłacie za dostarczone towary, usługi, w spłacie pożyczek lub kredytów)
keep looking »