Feb
3
CECHY PODATKÓW
Filed Under Cechy podatków | Leave a Comment
1. Twór prawa publicznego (finansowego), ale też kategoria ekonomiczna – nie mają samoistnego bytu ekonomicznego i nie ma ich poza prawem finansowym
Podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej (art.6 Ord. pod)
2. Niezbędne cechy podatków – instytucja prawna jest podatkiem, gdy posiada wszystkie cechy niezależnie od nazwy i systematyki:
- obowiązek wpłaty określonej kwoty na rzecz władzy publicznej – wynika z celu, czyli uzyskania dochodów budżetowych kosztem podatnika; reprezentują ją organy podatkwe wł. państwa lub sam. teryt.; wpłata na rzecz budżetu państwa, kraju, samorządu terytorialnego, publicznego funduszu pozabudżetowego będącego częścią gospodarki budżetowej
- przymusowość – obowiązek zapłaty wynika bezpośrednio z przepisu prawa podatkowego albo z decyzji administracyjnej organu, wykonanie zabezpieczone jest przymusem państwa (pobór kwot dłużnych za pomocą instrumentów egzekucji administracyjnej), jako potencjalne zagrożenie dla podatnika
- pieniężny charakter – zapłata w pieniądzu będącym prawnym środkiem płatniczym na terytorium danego kraju; niekiedy wyjątki:
1. okres wysokiej inflacji lub upadku systemu pieniężnego i dopuszczenie zapłaty w innych wartościach majątkowych, nawet w walucie obcej
2. ustawodawca dopuszcza wyraźnie zapłatę w innej niż pieniądz wartości majątkowej, np: papiery wartościowe
3. egzekucja zaległości podatkowych z majątku podatnika lub jego następcy prawnopodatkowego, osoby trzeciej – też może to być forma niepieniężna
- bezzwrotność – wpłata nie rodzi po stronie władzy publicznej obowiązku zwrotu kwoty podatnikowi – nie ma cech pożyczki; jest to definitywne przesunięcie majątkowe i nie podlega restytucji (instrument definitywnej redystrybucji budżetowej)
- co innego to NADPŁATA – podatek zapłacony nienależnie lub w kwocie wyższej od należnej i podlega zwrotowi podatnikowi lub jego następcy prawnopodatkowemu
- czasem też PODATKI KREDYTOWE – po upływie określonego okresu wł. publ. zobowiązuje się do bezpośredniego lub pośredniego zwrotu całości lub części kwot
- nieodpłatność – podatnik nie ma prawa żądać jakiegokolwiek wzajemnego świadczenia od wł.publ. lub innych podmiotów, a wł.publ. nie ma też obowiązku ponoszenia świadczeń czy wykonywania czynności na rzecz płacącego podatnika
- OPŁATA – gdy podatnik ma prawo żądać z tego tytułu określonego zachowania się lub czynności org.wł.publ.
- UPRAWNIENIA PRAWNOPODATKOWE – niekiedy wprowadzane określone elementy quasiodpłatności: np. podatnik je nabywa za terminowe regulowanie zobowiązań podatkowych
- generalny charakter – obowiązki będące istotą podatku określone są w sposób generalny, skierowane do określonej w niezindywidualizowany sposób w przepisie prawa grupy podmiotów; przedmiot określony abstrakcyjnie, nie dotyczy skonkretyzowanego przedmiotu lub stanu (np. wpłaty banku centralnego do budżetu państwa nie są podatkiem)
- Ţ obowiązywanie na podstawie ustawy z zakresu prawa publicznego – wynika tylko z przepisów prawa podatkowego (gdy z prawa cywilnego np. kara pieniężna to nie jest)
- określanie, ustalanie, kontrola, pobór i egzekucja następuje przez organy wł. wykonawczej
- Ţ cecha negatywna – nie jest to kara za czyn niedozwolony -nie jest to skutek wprowadzenia zakazu bycia podatnikiem czy jego działań; nie jest to dolegliwość za naganne zachowanie (to sankcje prwanopodatkowe)
- obowiązek podatkowy powstaje niezależnie od tego, czy podatnik wykonuje czynności opodatkowane zgodnie lub wbrew zezwoleniom
Podatki nie są:
- świadczeniem pieniężnym wynikającym ze stosunków cywilnoprawnych
- opłatą za usługi, do których stosuje się przepisy o cenach
- grzywną w rozumieniu prawa karnego
- kontrybucją nałożoną na podbitych
- konfiskatą majątku
- aktem nacjonalizacyjnym
- opłatą o charakterze publicznoprawnym z tytułu określonych czynności dokonywanych przez organy wł.publ.