- generalne postulaty doktryny do ustawodawcy podatkowego mające na celu racjonalizację i zapewnienie prawidłowości tworzenia podatków czy też bezpośrednio prawa podatkowego (zasady teoretyczne) = dot. podatków + dot. prawa podatkowego
-ogólne cechy podatków i polityki podatkowej, jako podsumowanie dorobku ustawodawstwa + praktyki podatkowej (zasady empiryczne)

1. Teoretyczne zasady podatkowe – postulaty doktryny, na podstawie których tworzony jest racjonalny system podatkowy i poszczególne podatki:

a/ minimalizacji jednostkowego ciężaru podatkowego (POWSZECHNOŚCI) – przedmiotem opodatkowania powinny być możliwie wszystkie stany faktyczne lub prawne, z którymi wiąże się powstanie obowiązku podatkowego
-optimum opodatkowania: oczekiwany globalny poziom dochodów dzięki powszechności; uboczny skutek to koszty obsługi podatków
-przedmiotem opodatkowania powinny być zjawiska możliwie najbardziej masowe i powtarzalne oraz relatywnie trwałe

b/ zasada jednokrotności opodatkowania – dany przedmiot opodatkowania powinien rodzić tylko jedno zobowiązanie podatkowe (zasada podmiotowej równomierności rozłożenia ciężaru podatkowego i eliminowania kumulacji podmiotowej i przedmiotowej zobowiązań podatkowych) ® realizacja poprzez zwolnienia podatkowe
- ale wyjątki! opodatkowanie akcyzą niektórych czynności jak import, który jest opodatkowany powszechnym podatkiem obrotowym

c/ zasada jednokrotności przywileju podatkowego – dany stan faktyczny lub prawny powinien rodzić co najwyżej jedną ulgę lub przywilej podatkowy ® niedopuszczenie do powstawania enklaw podatkowych (utrata dochodów budżetowych + łamanie zasady konkurencji + nieracjonalne decyzje podatników)
-nieprzestrzeganie przez ustawodawcę to “racjonalność podatkowa”, czyli dostosowywanie decyzji ekonomicznych do sygnałów płynących z prawa podatkowego

2. Teoretyczne zasady tworzenia i stosowania prawa podatkowego – też postulaty doktryny wobec prawa podatkowego i praktyki podatkowej, ale mogą też być wynikiem uogólnienia dorobku myśli ustawodawczej i praktyki podatkowej

a/ zasada neutralności ekonomicznej sytemu prawa podatkowego ® nie powinien stanowić autonomicznej i samoistnej przesłanki decyzyjnej podatników; pełna realizacja zasady nie jest możliwa na poziomie mikroekonomicznym

b/ zasada neutralności etycznej prawa podatkowego – prawo podatkowe:
· nie jest przyporządkowane jakiemukolwiek systemowi etycznemu w warunkach ich pluralizmu
· nikt nie powinien być potępiany i piętnowany, że zgodnie z prawem skorzystał z uprawnień przyznanych prawem podatkowym
· chroni podmioty oraz osoby realizujące w imieniu wł.publ. zadania w dziedzinie ustalania, określania lub poboru podatków – nikt nie może być potępiony, że zgodnie z prawem wykonał swe obowiązki nałożone prawem podatkowym

c/ zasada apolitycznośći organów podatkowych i sądownictwa podatkowego
· zapewnienie apolityczności całości aparatu podatkowego i kontrolnego (działacze polityczni precz ze stanowisk decyzyjnych!)
· ministrami finansów nie powinni być liderzy partii
· stanowisko szefa resortu finansów nie powinno być wykorzystywane do zdobycia popularności (np. publiczne akcje “upraszczania prawa podatkowego”)

d/ zasada minimalizacji zadłużenia podatkowego – zwłaszcza tworzenie i stosowanie;
· występowanie zadłużenia jest nieuniknione, ale chodzi o skalę zjawiska – ujawnione zadłużenie wynosi mniej niż 5% bieżących dochodów podatkowych w danym roku budżetowym: sytuacja jest dobra, ale ujawnione to zazwyczaj 50% wszystkiego, więc gdy 10% zadłużenia: niepokojące, gdy przekroczy 15% fizycznych dochodów zaczyna się kryzys
· likwidacja zadłużenia po patologicznych podatkach w drodze generalnych umorzeń i abolicji podatkowych

e/ zasada zaufania między podatnikiem a władzą publiczną – dwoisty i wzajemny charakter; jej przestrzeganie jest warunkiem efektywności fiskalnej pr.pod.;